Wat is de magie van nachtelijke fotografie?
De magie van nachtelijke fotografie is het moment waarop het daglicht in de stilte van de nacht verandert en een bijzonder beeld en verhaal vastlegt. Ik laat het daglicht achter mij en deel in mijn beelden het geheim van de nacht samen met de kijker. Het moment waarop enkele seconden uitrekken tot lange belichtingstijden en de stilte wordt vastgelegd. Het is ook het moment waarop warm (lantaarn)licht, koel maanschijnsel en reflecties samen een nieuw kleurpalet scheppen dat overdags onzichtbaar blijft.

Geduld en techniek
Het is bovendien het samensmelten van geduld en techniek. Een statief, lange sluitertijden, een doordachte, beheerste compositie vaak op gevoel, intuïtie. Het zoeken naar die ene beeldhoek, dat licht of die reflectie.

Post production
Ná de opname ontstaat opnieuw magie tijdens de nabewerking in Photoshop: subtiele kleurcorrecties en eventuele toevoegingen aan de lucht brengen die gelaagdheid en sfeer terug die ik tijdens het maken van de foto voelde.

Fotografie is emotie
Uiteindelijk is de magie niet alleen visueel, maar vooral emotioneel. Foto’s roepen een bepaalde stemming op, herinneringen, en maken het gewone ietwat geheimzinnig. Nachtfotografie schrijft met licht en geeft het onzegbare een beeld. Met één druk op de ontspanknop zorgt de techniek ervoor dat wat zich vóór het cameraobjectief bevindt en door mij nauwkeurig is ingesteld en gekadreerd, wordt vastgelegd. Dat kan op een lichtgevoelige filmlaag, maar tegenwoordig gebeurt dat vooral digitaal.

Als fotograaf en producent heb ik de afgelopen decennia veel beeldmateriaal gemaakt en bewerkt. Ik beschik dan ook over een omvangrijk foto- en videoarchief.

Twee jaar geleden ben ik begonnen met de studie ‘Generatieve AI-technologie’, gericht op het creëren van beelden en videoclips
Halverwege mijn studie kwam daar ook het creëren van muziek, (songs) bij. Dat bevalt me enorm. Naast fotograferen schrijf ik namelijk graag teksten, zoals songteksten. Inmiddels heb ik een aardige collectie opgebouwd, variërend van foto’s en video’s tot en met songs.

Onlangs was ik bezig mijn fotoarchief op te schonen. Daarbij kwam ik allerlei foto’s tegen die mijn gedachten terugvoerden naar de momenten waarop ik ze maakte. Vooral de fototechnische aspecten bleven in mijn hoofd rondzingen: de techniek van de fotografie, zoals avond- en nachtfotografie, waarbij vaak met lange sluitertijden wordt gewerkt, maar ook het moment van opname: het beslissende moment.

Voor ik het wist, had ik allerlei tekstregels geschreven en was de nieuwe song geboren. U hoort deze bij de videoclip: een jazzy song, passend bij de sfeer van de video.

Met de komst van generatieve AI kon het niet uitblijven dat ik mijn fotografische beelden ook met AI-technologie zou gaan bewerken. Mijn archief is door de komst van AI aanzienlijk waardevoller geworden! Een wereld aan nieuwe mogelijkheden opent zich!

De avond- en nachtelijke lucht vormt bij deze vorm van fotografie vaak een uitdaging
Wolkenformaties zijn welkom; een strak donkerblauwe lucht zie ik liever niet. Met behulp van generatieve AI heb ik daarom luchten toegevoegd. Op de locatie, tijdens de opnames, werk ik met grijsfilter(s) voor het objectief om de wolken zo goed mogelijk weer te geven.

Wanneer tijdopnamen in een video worden afgespeeld, zijn wolken en bepaalde bewegingen versneld zichtbaar. Naar mijn mening voegt dat juist iets extra’s toe. Een tijdje terug geleden zag ik de bioscoopfilm ‘Chronos’, waarin tijdopnames ‘all over the world’ het thema vormde. Schitterend: alles versneld weergegeven. Waardoor mensen op duizenden mieren lijken die in en uit hun nest kruipen…

Ik heb de dvd in mijn archief liggen en ga er binnenkort weer eens naar kijken!

John Vijlbrief
September 2026