Marion van Nieuwpoort, kunstschilder Expressionisme
Het werkstuk ‘Duomo’ trekt de aandacht in Florence. Het is een hoogwaardige kunstdruk op aluminium (Dibond).
Hieronder videoclips die een beschrijving van het leven en werk van Marion van Nieuwpoort geven.
Bekijk alvast de serie korte videoclips over het leven en werk van Marion.
Bekijk ook de filmdocumentaire van Poen de Wijs, de echtgenoot van Marion van Nieuwpoort.
DROOM WERD WERKELIJKHEID
Marion wist uit ervaring dat mensen een verkeerd beeld hebben van haar werkwijze. In tegenstelling tot wat men doorgaans denkt, was ze niet in enkele dagen klaar met een schilderij door ‘simpel wat verf op het linnen te gooien’. Het maken van een Van Nieuwpoort nam veel tijd in beslag. Iedere lijn was gepland en werd zorgvuldig getekend. Om uit te vinden hoe Marion erin slaagde de indruk te wekken dat de voorstelling met één zucht op het doek is geblazen, is Liesbeth Gerretsen ooit bij haar in het atelier gaan kijken.
Luidkeels protest
Marion begon in 1973 aan haar opleiding aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. De oorsprong van haar artistieke carrière ligt echter verder terug in de tijd. Al op de kleuterschool was ze in het kleurhoekje uren zoet met papier en een doosje potloden. Wanneer de leidster Marion wilde verhuizen naar de poppen- of blokkenhoek, met het oog op haar algemene ontwikkeling, liet zij luidkeels horen het er niet mee eens te zijn. Ze was in het kleurhoekje op haar plaats en naar eigen zeggen heeft ze die inspirerende plek nooit meer verlaten.
Tentoonstelling
In 1976 bezocht Marion een tentoonstelling van de schilder Kees van Bohemen (1928-1985) in de Haagse galerie ‘Nouvelles Images’. Eind jaren vijftig had Van Bohemen deel uitgemaakt van de ‘Informele Groep’, samen met onder andere Armando (geboren 1929) en Jaap Wagemakers (1906-1972). Vormloos en monochroom waren toen de stijlkenmerken, maar in de loop van de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw creëerde Van Bohemen een eenheid tussen figuratie en abstract-expressionisme.
Diep onder de indruk
Op de expositie liep Marion langs grote, kleurrijke schilderijen met dieren en figuren en was diep onder de indruk. Van Bohemen maakte verre reizen, exposeerde in galeries en musea en verkocht zijn werk aan bewonderaars en verzamelaars. Voor Marion, zelf nog in de artistieke kinderschoenen, leek zo’n leven onbereikbaar. Ze was zich er toen niet van bewust dat haar een blik werd gegund in haar eigen toekomst…
Figuratief Expressionisme
Het ‘figuratief Expressionisme’ sprak Marion aan en langzaam maar zeker ontwikkelde ze in die richting een geheel eigen stijl. Het luchtige karakter van haar werk bereikte ze door het gebruik van aquarelverf en pastelkrijt op papier en de laatste tien jaar door de combinatie van acryl- en olieverf op doek.
Techniek en werkwijze
In het midden van het atelier lag het witte doek op een tafel. Eerst maakte Marion het oppervlak nat met een kwast.
Vervolgens mengde ze er een medium met kwartszand doorheen. Onder het toeziend oog van haar geliefde hond Tommy, die vaak in het atelier aanwezig was, bracht ze daarna grote plassen verdunde acrylverf aan op het ‘onbeschreven blad’. Alle componenten vloeiden in elkaar en verspreidden zich over het doek. Voor Marion was dit het meest spannende moment. Wanneer de watermassa zich in een kuiltje ging verzamelen of van de rand af dreigde te lopen, greep ze in. Met hand, kwast en föhn leidde ze de verfplasjes naar hun definitieve plaats. Vervolgens liet ze het doek een nacht liggen. Tijdens deze droogtijd kon er van alles gebeuren: de verf kon gaan schiften en in fraaie structuren opdrogen; ook kon een plas die niet stabiel lag, van het doek afdruipen. Het was voor Marion telkens weer een verrassing wat ze later aantrof. Zo vond ze geregeld afdrukken van poezenpootjes op het linnen, stille getuigen van de aanwezigheid van Roets, de kat des huizes… De ondergrond was van grote invloed op de compositie van de voorstelling. Een vlek kon een actie, bijvoorbeeld die van een stampende poot van een olifant, versterken, maar kon op de verkeerde plek ook een remmende werking hebben. Zo gingen er dagen voorbij voordat de eerste lijn de abstractie ophief. De basis die Marion op die manier legde, activeerde haar fantasie. De angst voor het witte linnen was weggenomen en het onderwerp leek al uit de kleurspatten op te doemen.
Houtskool
Het doek stond daarna op de ezel en Marion begon met houtskool te schetsen. De non-figuratieve vormen verlieten het toneel om in de achtergrond het lijnenspel te ondersteunen. Met donkergrijze acrylverf zette ze de definitieve tekening op. Daarna kregen de licht- en donkeraccenten hun plaats. Vervolgens, wanneer het doek weer horizontaal lag, bracht Marion verfplasjes aan met een sterkere concentratie verf, waardoor plasticiteit ontstond. Langzaam kreeg een gezicht expressie, gingen golven rollen of sprong een danser omhoog. Dan gingen de grote kwasten en het water aan de kant en werd het tijd voor de doorwerking. Ze nam weer plaats achter haar ezel en werkte met drogere verf en fijnere penselen verder. Nadat ze een tussenvernis had aangebracht, mocht de olieverf zijn glansrol gaan vervullen. Er ging een transparante, warme tint over grote delen van het schilderij. Omdat dit ‘filter’ van olieverf een langere droogtijd had, kon ze er in blijven werken om de details hun plaats te geven. Licht en donker verloren door deze laag tijdelijk hun kracht. Ze werden, wanneer alles droog was, met een klein penseel opnieuw opgehaald. Een retoucheervernis beschermt het geheel. Het was inmiddels een paar weken geleden sinds de eerste verfplasjes over het doek vloeiden.
De schilderthema’s
De thema’s van Marion’s schilderijen zijn zeer divers, maar raken alleen aan de belangrijkste facetten van haar leven.
Al sinds haar jeugd had de zee een sterke aantrekkingskracht op haar uitgeoefend. De weidsheid, het strand, het geluid van aanrollende golven, de zilte lucht, de overvliegende meeuwen, dit alles inspireerde haar tot het maken van zeegezichten. Haar liefde voor dieren is ook terug te vinden in haar schilderijen. Op zeer gevoelige wijze zette ze niet alleen het wezenlijke van een kat, hond of duif op het canvas neer, maar ook van een buffel, leeuw of cheetah. Sinds haar reizen naar Kenia waren deze wilde dieren dikwijls het hoofdthema van haar werk.
De Dans
En dan is er nog de dans. Omdat Marion zelf danste, was ze geboeid door dit onderwerp. Deze vorm van expressie, die bij alle culturen een belangrijke plaats inneemt, is door haar met passie in beeld gebracht in schilderijen van dansende Maasai en westerse prima ballerina’s. De essentie van beweging is het belangrijkste stijlkenmerk van Marion’s werk. Met ieder nieuw onderwerp begon het tijdrovende ‘leerproces’ van voren af aan. Het vinden en trefzeker uitbeelden van de karakteristieke eigenschappen was voor Marion telkens weer een uitdaging. Dat ze er uiteindelijk in slaagde met een minimum aan lijnen veel te zeggen, bewijst de angstaanjagende waterbuffel die van het doek af dendert en de meeuwen die krijsend over de kustlijn scheren. Marion liet weg en de toeschouwer vult in. Zij suggereerde en voor onze ogen ‘deint de zee en danst de danser’.
Autonoom kunstschilder
Leven als autonoom schilder, reizen maken naar verre landen, schilderijen exposeren en verkopen. Marion had er niet van kunnen dromen toen ze net van de academie kwam. Meer dan twintig jaar later, rijdend in een jeep over de savanne van Kenia, realiseerde ze zich dat de droom werkelijkheid was geworden. Door met veel plezier keihard te werken heeft ze het schijnbaar onbereikbare bereikt: een gevarieerd en kleurrijk oeuvre achter te laten!
Tekst: Drs. Liesbeth Gerretsen
Het kleurrijke werkstuk ‘Motor Girl’ trekt flink de aandacht! Het is een hoogwaardige kunstdruk op aluminium (Dibond).